اجزای برد الکترونیکی -معرفی جامع قطعات و اجزا برد الکترونیکی

۱.زیرلایه اصلی برد (Substrate) اجزای برد الکترونیکی

این لایه که قسمت اصلی برد الکترونیکی را تشکیل می‌دهد در اصل باعث استحکام و سختی آن شده و اصطلاحاً شاسی را شکل می‌دهد. شاسی بخش پایداری است که سایر لایه‌ها و قطعات الکترونیکی بر آن سوار می‌شوند.

(Substrate) عموماً از جنس فایبرگلاس است اما بسته به نوع برد ممکن است مواد دیگری مانند اپوکسی یا فنولیک نیز استفاده شوند. آنچه در مورد این لایه اهمیت دارد، نارسانایی بالای آن است؛ زیرا در عین حفظ استحکام نباید منجر به اتصال کوتاه شود.

۲.لایه مسی (Copper) اجزای برد الکترونیکی

لایه‌ای بسیار نازک از فویل مسی که رسانایی بسیار بالایی داشته و به هر طرفی از برد که کاربردی باشد، اضافه خواهد شد. در نظر داشته باشید که اگر برد الکترونیکی شما یک‌طرفه باشد، فقط یک لایه به یکی از طرفین و در صورتی که برد دو طرفه باشد، دو لایه بر روی طرفین زیرلایه (Substrate) کشیده می‌شود.

این لایه همان مسیرهای مسی را تشکیل می‌دهد که پایه قطعات الکترونیکی را با نظم خاصی به هم متصل می‌سازند. طراح و معمار برد الکترونیکی، باید با در اختیار داشتن نقشه کلی آن، دقیقاً مسیرهایی که برای اتصال مجموعه قطعات برد نیاز است را با استفاده از این لایه ترسیم کند.

دقت داشته باشید که این لایه یکپارچه نبوده و کل مساحت سطح برد را نمی‌پوشاند. مسیرهای مسی، خطوطی با حداکثر ۳۵ الی ۴۰ میکرون ضخامت هستند. البته همین تعیین ضخامت نیز، موضوعی است که بر مبنای کاربرد و عملکرد برد تعیین می‌شود.

۳.لایه پوششی در برابر لحیم (Solder Mask) اجزای برد الکترونیکی

هرچند در زبان فارسی برابر واژه مناسبی برای (Solder Mask) انتخاب نشده است اما می‌توان به آن ماسک لحیم یا لایه پوششی در برابر لحیم گفت. به هر حال (Solder Mask)، لایه نازکی است که روی مسیرهای مسی را پوشانده و از ارتباط مؤثر و کارآمد این خطوط در هر دو طرف برد محافظت می‌کند. به بیانی دیگر از ایجاد اختلال توسط تماس سایر رساناها، از جمله لحیم، جلوگیری می‌کند.

این لایه معمولاً از جنس رزین است زیرا این ماده از نظر مقاومت در برابر رطوبت، نارسانایی، مقاومت در برابر قطرات بسیار داغ لحیم، عملکرد بسیار عالی دارد. این در حالی است که زیبای ظاهری زیادی نیز برای برد الکترونیکی به ارمغان می‌آورد.

آنچه که معمولاً به رنگ سبز، مانند پس‌زمینه بردهای الکترونیکی دیده می‌شود، در اصل همین لایه پوششی است. البته باید خاطرنشان کرد که همیشه لزوماً رنگ آن سبز نیست و بنا به نظر سازنده ممکن است در رنگ‌های آبی، مشکی یا قرمز تولید شوند.

۴.لایه چاپی سفید (Silkscreen) اجزای برد الکترونیکیhttps://amoozeshgahfanni.com/blog/electronic-board-components/

(Silkscreen) یا در اصطلاح صفحه ابریشم، لایه سفیدی است که به عنوان آخرین لایه روی تمام سطح برد را می‌پوشاند. این لایه البته ماهیتی یکپارچه نداشته و در اصل مانند برچسب‌ها و تگ‌هایی که حاوی توضیحات و نمادهاست، به برد الکترونیکی اضافه می‌شود. این لایه در جریان عملکرد برد الکترونیکی هیچ خاصیتی نداشته و اساساً مانند یک برچسب راهنما عمل می‌کند.

طراح (PCB) با استفاده از لایه (Silkscreen) اطلاعات کلیدی برد را در اختیار کاربر قرار داده و همچنین کاربرد و عملکرد نواحی مختلف برد را تعیین می‌کند. ممکن است برخی تولیدکنندگان از این لایه استفاده نکنند اما تولیدات حرفه‌ای، معمولاً با استفاده از چاپ سفید، جزئیات دقیقی در مورد برد الکترونیکی درج می‌کنند.

تعویض قطعات الکترونیکی برد

تعویض قطعات الکترونیکی بر روی بردها جز حرفه‌ای ترین کارها در حوزه الکترونیک محسوب می‌شود. قبل از شروع هرگونه فعالیت، اطمینان حاصل کنید که دستگاه خاموش شده و کابل برق قطع شده است. همچنین، به دستگاه‌های ایمنی مانند عینک، دستکش و ضد الکتریسیته استاتیک مجهز شوید. این تدابیر ساده می‌تواند جلوی خطرات ناشی از برقراری اتصالات نادرست را بگیرد.

اولین مرحله در تعویض قطعات الکترونیکی بر روی بردها، شناسایی قطعه فاسد است. با باز کردن برد و بررسی بخش‌های مختلف آن، قطعه معیوب را تشخیص دهید. برای اطمینان حاصل کردن از صحت تشخیص خود، می‌توانید از دستگاه‌های اندازه‌گیری مانند مولتی‌متر استفاده کنید.

بعد از شناسایی قطعه معیوب، مرحله بعدی تهیه قطعه جدید است. اگر قطعه از پولکی استفاده می‌کند، دقت کنید که قطعه جدید با قطعه معیوب کاملاً همخوانی داشته باشد. همچنین، از شرکت‌های قابل اعتماد و معتبر برای تهیه قطعه استفاده کنید تا از کیفیت و عمر مفید قطعه مطمئن شوید. با تهیه قطعه جدید، اکنون مرحله تعویض آن بر روی برد را آغاز می‌کنیم.

قبل از شروع، مطمئن شوید که قطعه جدید را بصورت صحیح و به درستی درون نشانه‌ها قرار دهید. هنگام استفاده از ابزارهای تعویض، به آرامی و با دقت عمل کنید. همچنین، مراقب باشید از قطعه‌های دیگر بر روی برد خراش نزنید یا آنها را خراش بزنید. در نهایت، برد را بسته کنید و دستگاه را روشن کنید. چک کنید که قطعه جدید به درستی نصب شده است و دستگاه به طور مشخص عمل می‌کند. در صورت نیاز، با استفاده از ابزارهای دیگر یا دستگاه‌های اندازه‌گیری، عملکرد قطعه جدید را بررسی کنید.

برخی قطعات پر کاربرد در بردهای الکترونیکی

همانطور که گفته شد، در کنار اجزا و لایه‌های برد الکترونیکی، هر برد از قطعات گوناگونی تشکیل شده است. طراحان بردهای الکترونیکی معتقدند هر برد الکترونیکی دست‌کم ۹ قطعه را به صورت ثابت دارد.

۱. مقاومت (Resistor) از قطعات برد الکترونیکی

با قطعیت می‌توان گفت هیچ برد الکترونیکی پیشرفته‌ای بدون مقاومت قابل معماری و بهره‌برداری نیست. مقاومت‌ها از رایج‌ترین و پرکاربردترین قطعات الکترونیکی هستند که اصل کار آن‌ها، تغییر و تنظیم شدت جریان ورود به قطعات مختلف است. مقاومت‌ها انواع بسیار مختلفی دارند اما در همه آن‌ها اساس کار یکسان است؛ تبدیل بخشی از جریان الکتریکی به گرما.

۱۰.باتری برد

باتری برد یک فناوری پیشرفته است که بر اساس الکتروشیمی کار می‌کند. آنها معمولاً در تلفن‌های همراه، لپ تاپ‌ها، اتومبیل‌های الکتریکی و بسیاری از دستگاه‌های دیگر استفاده می‌شوند. باتری برد به عنوان یک جایگزین قوی و موثر برای باتری‌های قدیمی ارائه شده است. با استفاده از فناوری باتری برد، می‌توانیم عمر باتری دستگاه‌هایمان را به طور چشمگیری افزایش دهیم. باتری برد توانایی افزایش عمر باتری در دستگاه‌ها را دارد. با استفاده از فناوری پیشرفته، باتری برد امکان شارژ سریع تر و بهینه‌تر را فراهم می‌کند. این یعنی شما نیاز به شارژ کمتری برای دستگاه‌تان دارید و می‌توانید آن را برای مدت طولانی‌تری استفاده کنید.

۱۱.LEDها

یک LED یک نوع دیود الکتریکی است، هنگامی که جریان بر روی آن اعمال می‌شود نور تولید می‌کند. از آنجا که LED بردهای الکترونیکی به دلیل مزایایی که ارائه می‌دهند، بسیار محبوب شده‌اند، آنها در بسیاری از صنایع و کاربردهای مختلف استفاده می‌شوند. یکی از کاربردهای شایع LED بردهای الکترونیکی در صنعت خودروسازی است.

۱۲.سوئیچ برد

سوئیچ یکی از اجزای اساسی در بردهای الکترونیکی است. اصطلاح سوئیچ یک عنوان کلی است که به هر نوع دستگاه یا قطعه‌ای اطلاق می‌شود که قادر به قطع و وصل جریان الکتریکی باشد. در بردهای الکترونیکی از سوئیچ‌ها استفاده می‌شوند تا جریان برق در مدارهای مرتبط را کنترل نمایند. برخی از انواع سوئیچ‌های معمول شامل سوئیچ خطی، سوئیچ دیجیتال، و سوئیچ تاکتیل هستند.

سوئیچ خطی یکی از انواع رایج سوئیچ‌ها در بردهای الکترونیکی است. عملکرد آن بسیار ساده است؛ هنگامی که دکمه فشرده شده است، سوئیچ باز می‌شود و جریان الکتریکی قطع می‌شود، و هنگامی که دکمه رها می‌شود، سوئیچ بسته می‌شود و جریان بازیابی می‌شود. این نوع سوئیچ، زمانی که از آن استفاده می‌شود، تغییرات اعمالی در مدارهای الکترونیکی را امکان‌پذیر می‌کند.

۱۳.رله الکترونیکی

رله الکترونیکی یک ترانزیستور از نوع الکترونیکی است که برای کنترل جریان الکتریکی استفاده می شود. آنها عادتاً در مدارهای الکترونیکی قرار می گیرند و در واقع عملکرد بسیار شبیه به رله های معمولی سخت افزاری دارند، با این تفاوت که به جای رله های الکتریکی و ملکولی در سیستم، از رله های الکترونیکی استفاده می شود. از جمله مزایای استفاده از رله الکترونیکی، می توان به زیرمنوی قوی، عملکرد سریعتر و دقیق تر، هزینه کمتر و اندازه کوچکتر اشاره کرد.